مته کبالت ۵ درصد ROBIN STAR سایز 4.2 میلی متر DIN GERMANY

مته کبالت نیز یکی از انواع مته ها است؛

این ابزار یکی از مهم ترین انواع مته هاست که در صنایع مختلف برای سوراخ کاری مواد سخت و مقاوم به کار می رود. مته کبالت از آلیاژی خاص به نام کبالت ساخته می شود که به آن خواص منحصر به فردی از جمله مقاومت بالا در برابر دما و سایش می دهد.

در ساختار این مته، معمولاً درصدی از کبالت به مته اضافه می شود تا دوام و عمر مفید آن افزایش یابد. این ویژگی ها موجب می شود که مته کبالت گزینه ای مناسب برای سوراخ کاری در فلزاتی همچون فولاد، استیل، آلومینیوم و سایر مواد سخت باشد.

ویژگی های مته کبالت نیز عبارت است از:

• مقاومت بالا در برابر سایش
• توانایی برش در فلزات سخت
• عمر طولانی تر نسبت به مته های معمولی
• تحمل حرارت بالا
• مناسب برای سرعت های برش بالا
• مقاوم در برابر خوردگی

اجزای مته کبالت

مته کبالت شامل بخش های مختلفی است که هر کدام وظیفه خاصی در فرآیند سوراخ کاری دارند. این اجزا به گونه ای طراحی شده اند که در کنار هم، عملکرد بهینه ای ارائه دهند. در ادامه اجزای اصلی مته کبالت را توضیح می دهیم:

• Point نوک مته: بخش ابتدایی مته که برای شروع سوراخ کاری طراحی شده است. این بخش باید زاویه و تیزی مناسبی داشته باشد تا از سر خوردن روی سطح جلوگیری کند.
• Flutes شیارها: شیارهای مارپیچی روی بدنه مته که وظیفه خارج کردن براده ها از سوراخ را بر عهده دارند. این شیارها در مته کبالت برای مقاومت در برابر حرارت و کار با مواد سخت طراحی بهینه دارند.
• Land لبه های شیار: بخش صاف بین شیارها که وظیفه پشتیبانی از استحکام مته و کاهش اصطکاک با دیواره سوراخ را بر عهده دارد.
• Body بدنه: بخش اصلی مته که شیارها و لبه های شیار روی آن قرار گرفته اند. وظیفه انتقال نیرو از شفت به نوک مته را بر عهده دارد.
• Body Clearance فاصله بدنه: فضای آزاد در بخش انتهایی بدنه که اصطکاک بین مته و دیواره سوراخ را کاهش می دهد.
• Shank شفت مته کبالت چیست: بخش انتهایی مته که در سه نظام دریل یا ابزارهای سوراخ کاری قرار می گیرد. این قسمت معمولاً به صورت استوانه ای یا شش گوش طراحی شده است تا از لغزش جلوگیری کند.
• Tang زبانه: انتهای شفت که برای محکم شدن و جلوگیری از چرخش یا لغزش در ابزار سوراخ کاری طراحی شده است. بخش ابتدایی مته که برای نفوذ اولیه به سطح کار طراحی شده است. معمولاً زاویه ای ۱۳۵ درجه دارد که مانع سر خوردن مته روی مواد سخت می شود.
• پوشش سطح Coating (در صورت وجود): برخی مته های کبالت دارای روکش هایی مانند نیترید تیتانیوم (TiN) یا نیترید آلومینیوم تیتانیوم (AlTiN) هستند که مقاومت در برابر سایش و حرارت را افزایش می دهد. این اجزا در کنار هم باعث می شوند مته کبالت یکی از انتخاب های برتر برای سوراخ کاری مواد سخت و مقاوم باشد.

کاربرد مته کبالت چیست؟

مته کبالت به طور خاص برای سوراخ کاری در مواد سخت و مقاوم به سایش طراحی شده است. این مته ها به دلیل ترکیب فولاد با کبالت، ویژگی های برجسته ای مانند مقاومت بالا در برابر حرارت و سایش، عمر طولانی تر و توانایی برش در فلزات سخت را دارند. به طور کلی، کاربردهای مته کبالت شامل موارد زیر است:

1. سوراخ کاری فلزات سخت: مته کبالت برای برش و سوراخ کاری فلزات مقاوم مانند فولاد ضد زنگ، فولاد آلیاژی، و آلیاژهای مقاوم به حرارت کاربرد دارد.
2. کاربرد در صنایع سنگین: این مته ها در صنعت خودروسازی، تولید ماشین آلات سنگین، و صنایع مرتبط با ساخت و ساز برای سوراخ کاری قطعات فلزی با سختی بالا استفاده می شوند.
3. برش با سرعت بالا: به دلیل تحمل دما و سایش بالا، مته کبالت برای برش در سرعت های بالا و شرایط سخت صنعتی مناسب است.
4. استفاده در قطعات پیچیده: این مته ها در صنایع خاصی که نیاز به دقت بالا در سوراخ کاری دارند، مانند صنایع هوافضا و تولید ابزارهای دقیق، به کار می روند.

در نتیجه، مته کبالت انتخاب ایده آلی برای انجام سوراخ کاری در شرایط سخت و با نیاز به دقت و دوام بالا است.

انواع مته کبالت

مته های کبالت به طور کلی بر اساس میزان کبالت موجود در آلیاژ آن ها دسته بندی می شوند. میزان کبالت در ساختار مته، تأثیر مستقیمی بر ویژگی های عملکردی و کاربرد آن دارد. انواع مته کبالت به شرح زیر است:

مته کبالت یک درصدی  (۱% Cobalt)

این نوع مته ها کمترین میزان کبالت را دارند و بیشتر برای برش فلزات نرم مانند آلومینیوم، برنج، و فولادهای کم کربن مناسب هستند.

قابلیت تحمل دما و سایش متوسطی دارند و در سوراخ کاری های معمولی که به سختی بالا نیاز ندارند، استفاده می شوند.

مته کبالت پنج درصدی  (۵% Cobalt)

این مته ها ترکیبی از ۵ درصد کبالت در فولاد HSS (فولاد ابزار تندبر) دارند. این ترکیب مقاومت بالاتری در برابر سایش و حرارت فراهم می آورد و آن ها را برای برش فلزات متوسط و سخت تر مناسب می سازد.

معمولاً برای سوراخ کاری فولادهای ضدزنگ، فولادهای کربنی، و آلیاژهای مقاوم به حرارت مورد استفاده قرار می گیرند.

مته کبالت هشت درصدی  (۸% Cobalt)

مته های کبالت ۸ درصدی برای کاربردهای سنگین تر و صنعتی طراحی شده اند. این مته ها از بالاترین میزان کبالت در میان انواع مته های کبالت برخوردارند و توانایی برش فلزات بسیار سخت مانند فولادهای ضدزنگ با سختی بالا، آلیاژهای مخصوص و برخی مواد سخت دیگر را دارند.

این مته ها به دلیل ویژگی های مقاومتی شان، به ویژه در محیط هایی که دما و فشار بالا هستند، بهترین عملکرد را دارند.

تفاوت مته آهن و مته کبالت چیست؟

مته آهن و مته کبالت دو نوع ابزار متفاوت هستند که برای سوراخ کاری در مواد مختلف استفاده می شوند. هرکدام از این مته ها ویژگی ها و کاربردهای خاص خود را دارند.

مته آهن معمولاً برای سوراخ کاری در مواد نرم تر مانند چوب، پلاستیک و برخی فلزات کم سخت مورد استفاده قرار می گیرد، در حالی که مته کبالت به دلیل خواص مقاومتی و سختی بالا، بیشتر در سوراخ کاری مواد سخت و مقاوم مانند فولاد ضد زنگ، آلیاژهای سخت و سایر فلزات مستحکم به کار می رود.

در ادامه، جدول مقایسه ای از تفاوت های اصلی این دو نوع مته آورده شده است:

مته hss چیست؟

بسیاری از افراد نمی دانند تفاوت مته HSS (High-Speed Steel) با مته کبالت چیست و این دو را با هم یکسان می گیرند. مته hss یا مته فولاد تندبر، یکی از پرکاربردترین انواع مته ها در صنایع مختلف است. این نوع مته از فولادی با آلیاژ خاص ساخته می شود که به آن اجازه می دهد در دماهای بالا و سرعت های زیاد عملکرد خوبی داشته باشد. فولاد تندبر معمولاً ترکیبی از آهن، کربن، تنگستن، کروم و وانادیوم است که این ترکیب باعث افزایش مقاومت به سایش، سختی و دوام مته در هنگام سوراخ کاری می شود.

مته های HSS معمولاً برای سوراخ کاری در فلزات نرم، چوب، پلاستیک و مواد مشابه استفاده می شوند و به دلیل خاصیت تندبری که دارند، در سرعت های بالا به خوبی کار می کنند. همچنین، این نوع مته ها نسبت به مته های معمولی دوام بیشتری دارند و در کاربردهای صنعتی، ابزارآلات و کارگاه ها استفاده زیادی دارند.

مقایسه مته HSS و مته کبالت

مته کبالت نسبت به مته HSS (فولاد تندبر) از ویژگی های منحصر به فردی برخوردار است که آن را برای کاربردهای خاص و چالش برانگیز مناسب تر می کند. هرچند مته های HSS برای بسیاری از کاربردهای عمومی به خوبی عمل می کنند، مته های کبالت به دلیل داشتن ترکیب آلیاژی خاص، در برخی ویژگی ها عملکرد بهتری از خود نشان می دهند.

در اینجا به برخی از برتری های مته کبالت نسبت به مته HSS اشاره می کنیم:

چرا مته کبالت بهتر است؟

در ادامه دلایل برتری مته کبالت را بیان کرده ایم:

1. مقاومت به حرارت بیشتر: مته کبالت می تواند در دماهای بالاتر نسبت به مته های HSS کار کند و از این رو برای سوراخ کاری در فلزات سخت تر و مقاوم تر مناسب تر است.
2. عمر مفید طولانی تر: به دلیل ترکیب آلیاژی و مقاومتی که مته کبالت دارد، عمر مفید این مته در شرایط سخت تر و استفاده طولانی تر بیشتر است.
3. کاربرد در مواد سخت: مته کبالت به راحتی می تواند در مواد بسیار سخت مانند فولاد ضد زنگ و آلیاژهای خاص به کار رود، در حالی که مته HSS معمولاً برای مواد نرم تر مناسب تر است.

چه فلزاتی را می توان با مته کبالت سوراخ کرد؟

مته کبالت به دلیل ساختار مقاوم و ویژگی های منحصر به فرد خود، توانایی سوراخ کاری در فلزات سخت و مقاوم را دارد. در ادامه فهرستی از فلزاتی که می توان با مته کبالت سوراخ کرد آورده شده است:

• فولاد ضد زنگ (استیل)
• آلیاژهای مقاوم به حرارت
• آلیاژهای کروم-مولیبدن
• فولادهای سخت
• چدن (Iron Cast)
• آلومینیوم سخت
• مس و آلیاژهای مسی (برنز، برنج)
• پلاستیک های مقاوم به حرارت

زاویه نوک مته کبالت

نوک مته کبالت معمولاً دارای زاویه ای خاص است که به آن زاویه نوک یا زاویه برش گفته می شود. این زاویه در مته های کبالت به طور استاندارد معمولاً ۱۱۸ درجه است، اما بسته به نوع کاربرد و ماده ای که قرار است سوراخ کاری شود، ممکن است این زاویه تغییر کند.

زاویه ۱۱۸ درجه باعث می شود که مته کبالت به راحتی وارد فلزات سخت شود و انرژی کمتری برای شروع سوراخ کاری نیاز باشد. این زاویه معمولاً برای کار با فولاد، چدن، و آلیاژهای مقاوم مناسب است.

از طرفی زاویه نوک مناسب به مته کمک می کند تا سوراخ های دقیق تری ایجاد کند و از انحراف نوک در هنگام سوراخ کاری جلوگیری شود.

همچنین زاویه ۱۱۸ درجه به مته کبالت این امکان را می دهد که در حین کار حرارت کمتری تولید کند و مقاومت بالاتری در برابر سایش و خوردگی داشته باشد، که منجر به افزایش عمر مته می شود.